jump to navigation

AHMET YESEVi يوليو 6, 2007

Posted by suriyeturkmenleri in Uncategorized.
trackback

·                                                                                                                             AHMET YESEVi 

                                                           Hayati

Türk tasavvuf geleneginin hareket noktasi “Pîr-i Türkistan” Hoca Ahmed Yesevî, Güney Kazakistan’da Çimkent sehrine 7 km., bugün Türkistan adiyla taninan Yesi sehrine 157 km. uzakliktaki Sayram kasabasinda dogmustur. Dogum yili kesin olarak bilinmemektedir. 73 yil yasindigi ve 1166 yillarinda vefat ettigi seklindeki yaygin görüs isiginda, 1093 yilinda dogdugu ortaya çikar.

Babasi Sayram’in ünlü bilginlerinden Ibrahim Seyh, annesi ise Kara Saç Ana’dir. Halkin inanisi Ibrahim Seyh’in soyunu Hz. Ali’nin ogullarinda Muhammed el-Hanefî’ye çikarir.

Ahmed Yesevî, ilk ögrenimini yedi yasinda iken kaybettigi babasi Ibrahim Seyh’ten alir. Babasin vefatindan sonra ise, onun egitimini menkibelerin Hz. Peygamber’in talimatiyla bu is için görevlendirildigini söyledikleri Seyh Arslan Baba üstlenir ve Ahmed Yesevî’nin manevî babasi olur. Arslan Baba’dan tasavvufla ilgili ilk bilgileri alan Ahmed Yesevî, onun vefatindan sonra yine onun önceden verdigi isarete uyarak dönemin ilim ve irfan merkezi olan Buhâra’ya gider.

Ahmed Yesevî, muhtemelen 27 yaslarinda iken, Buhâra’da, devrin önde gelen mutasavvif ve bilginlerinden olan seyh Yûsuf Hemedânî’nin ögrencisi ve müridi olur. Yûsuf Hemedânî, eger deyim yerinde ise, “gezginci bir seyh”tir. O, çogunlukla Buhâra’da ikamet etmekle beraber Mevr, Semerkanî, Herat gibi önemli merkezleri dolasarak halkiAllah yolunda hizmete çagirir, dinî açidan aydinlatir ve özellikle dînin özünün ve temel amacinin, insanin ahlâkî açidan olgunlasmasi oldugunu söylerdi .

Iste Ahmed Yesevî de hocasi Yûsuf Hemedânî’den dinî ve tasavvufî bilgileri onunla birlikte gezerek, görerek ve yasayarak ögrenmis ve ögrendiklerini de yalniz Türkistan’a degil, bütün Türk dünyasina güzel, sâde ve saf Türkçesiyle vermis ve ögretmis. Nitekim o, seyhi Yûsuf Hemedânî’nin vefatindan sonra onun dergâhinda halîfelik postuna oturmus ve bir süre Buhâra’da seyhinin görevlerini üstlenmistir. Daha sonra Yesî’ye dönen Ahmed Yesevî, vefat tarihi olan 1156 yilina kadar burayi merkez edinmistir.

Yesî, artik Hoca Ahmed Yesevî’nin görüsleri ve egitimiyle aydinlanan hareketli bir kent haline gelmistir. Çünkü Türkistan’in hemen hemen her yerinden ögrenci gelmis ve Hoca Ahmed Yesevî’nin irsad halkasina girmislerdir. Yesevî ocaginda ögrenimlerini tamamlayan genç-yasli Yesevi müritleri, Türkistan’dan Balkanlara kadar uzanan bütün Türk yurtlarinda Hoca Ahmed Yesevî’nin saf ve sâde Türkçe ile söylenmis “hikmet”lerini terennüm ettiler ve eski Türk inanislarinin kalintilarini Islâmiyetle uzlastirmaya çalisan ve dolayisiyla kitabî dinin emirlerini tam olarak yerime getiremeyen henüz müslüman olmus insanlara Islâm’in sicak, samimî, hosgörü, tanrive insan sevgisine dayali gerçek güzel yüzünü tanittilar. Böylece Hoca Ahmed Yesevî’nin dînin özünü tam olarak yakalamis aydinlik görüsleri, çok kisa sürede , bütün Türk illerine yayildi.

Hoca Ahmed Yesevî, içinde yasadigi dönemin Türk toplumunun bozkirlarda at kosturan yan göçebe insanlar olduklarini; kadin-erkek, yasli genç hareketli ve kendi gelenek ve göreneklerini diri tutma yolunda basarili ve mücadeleli bir hayatin içinde olduklarini çok iyi biliyordu. Bu insanlara o, kili kirk yaran fikh kurallari içinde ve Arap -Acem kültür çevresinin etkileriyle bogulmus karma karisik bir Islâm yerine, samimî ve sarsilmaz bir îman anlayisim telkîn eden dinî ve ahlakî kurallari Arapça ve Farsça’yi çok iyi bildigi halde; kendi dilleriyle ve onlarin seviyelerine uygun bir üslûpla sunmanin basarisinin; temeli olacagini görmüstür. Onun için de Türk boylarinin halk edebiyatindan alinmis sekillerle insanlar arasinda, dostlugu, sevgiyi, dayanismayi dünyayi Tanri ve insan sevgisi ile kucaklamayiyine Kur’an’dan aldigi ilhamla ögrett

تعليقات»

No comments yet — be the first.

أضف تعليقاً

إملأ الحقول أدناه بالمعلومات المناسبة أو إضغط على إحدى الأيقونات لتسجيل الدخول:

WordPress.com Logo

أنت تعلق بإستخدام حساب WordPress.com. تسجيل خروج   / تغيير )

صورة تويتر

أنت تعلق بإستخدام حساب Twitter. تسجيل خروج   / تغيير )

Facebook photo

أنت تعلق بإستخدام حساب Facebook. تسجيل خروج   / تغيير )

Google+ photo

أنت تعلق بإستخدام حساب Google+. تسجيل خروج   / تغيير )

Connecting to %s

%d مدونون معجبون بهذه: